به گزارش روابطعمومی سازمان نصر کشور، اسدی با اشاره به تأثیر گسترش هوش مصنوعی بر حرفه برنامهنویسی گفت: «به نظرم از مرحله تغییر ابزار عبور کردهایم و کمکم وارد تغییر خودِ حرفه میشویم.»
او توضیح داد که در گذشته با ورود IDEها، فریمورکها یا زبانهای برنامهنویسی جدید برنامهنویس عمدتا همان کار قبلی را با ابزارهای بهتر انجام میداد، اما هوش مصنوعی در حال تغییر نسبت انسان با فرایند تولید نرمافزار است.
اسدی افزود: «بخشی از کاری که تا دیروز ارزش اصلی برنامهنویس محسوب میشد، یعنی نوشتن حجم زیادی از کد، تولید boilerplate، نوشتن تستهای اولیه یا مستندسازی در حال ارزانتر و سریعتر شدن است. در مقابل ارزش به سمت تعریف درست مسئله، طراحی راهحل، فهم معماری، تشخیص خطا، ارزیابی خروجی هوش مصنوعی و اتصال فناوری به مسئله واقعی کسبوکار حرکت میکند.»
به گفته او در چنین شرایطی ممکن است برنامهنویس آینده کمتر تولیدکننده کد و بیشتر طراح و مسئول نتیجه یک سیستم نرمافزاری باشد. هرچند کد همچنان اهمیت خود را حفظ خواهد کرد.
کاهش تقاضا یا شکلگیری بازارهای جدید؟
عضو کمیسیون نرمافزار سازمان نصر کشور درباره تاثیر هوش مصنوعی بر تقاضا برای نیروی برنامهنویس نیز با تاکید بر دشواری پیشبینی روندهای این حوزه گفت: «در حوزه هوش مصنوعی با سرعت تغییراتی که امروز میبینیم، حتی پیشبینی چندساله بیشتر خوانش روندهای فعلی و ترسیم سناریوهای محتمل است تا پیشبینی قطعی.»
او با اشاره به وجود دو نیروی متضاد در بازار کار برنامهنویسی توضیح داد که از یک سو اگر یک تیم بتواند با کمک هوش مصنوعی همان خروجی را با نیروی انسانی کمتر تولید کند طبیعی است که تقاضا برای بخشی از کارهای برنامهنویسی، بهویژه کارهای استاندارد، تکرارشونده و کمتمایز کاهش پیدا کند.
اسدی در مقابل افزود: «وقتی هزینه تولید نرمافزار پایین میآید پروژههایی اقتصادی میشوند که قبلا اصلاً ارزش ساختن نداشتند. کسبوکارهای کوچکتر میتوانند نرمافزار اختصاصی داشته باشند، فرایندهای بیشتری قابل دیجیتالی شدن میشوند و محصولات جدیدی شکل میگیرند.»
او بر همین اساس آینده بازار کار این حوزه را بیش از آن که حذف برنامهنویسان بداند نوعی «بازآرایی بازار کار برنامهنویسی» توصیف کرد و گفت برخی نقشها کوچکتر میشوند، برخی ارزش بیشتری پیدا میکنند و احتمالا دستهای از نیازهای جدید نیز شکل میگیرد که امروز هنوز تعریف روشنی برای آنها وجود ندارد.
تولید کد آسانتر، مسئولیت مهندسی سختتر
اسدی درباره احتمال کاهش تعداد برنامهنویسان موردنیاز شرکتها و همزمان افزایش سطح تخصص مورد انتظار از آنها گفت این سناریو کاملا محتمل است، هرچند لزوما در همه شرکتها و پروژهها یکسان نخواهد بود.
به گفته او هوش مصنوعی میتواند ظرفیت تولید هر فرد را افزایش دهد و در نتیجه برای تولید یک خروجی مشخص به تعداد کمتری نیرو نیاز باشد، اما همچنان افرادی باید بتوانند صحت خروجی تولیدشده، سازگاری آن با معماری سیستم، مسائل امنیتی و پوشش edge caseها را بررسی کنند.
او این وضعیت را یک «تناقض ظاهری» دانست و گفت: «تولید کد آسانتر میشود، اما مسئولیت مهندسی سختتر.»
مهارتهای برنامهنویسی در عصر هوش مصنوعی
عضو کمیسیون نرمافزار سازمان نصر کشور با تاکید بر اینکه تسلط به زبانهای برنامهنویسی همچنان ضروری است گفت این مهارت بهتنهایی نمیتواند مزیت اصلی یک برنامهنویس باشد.
به گفته اسدی حل مسئله، تفکر سیستمی، معماری، مدلسازی مسئله، فهم داده، تست و ارزیابی، امنیت، دانش دامنه و توانایی تبدیل یک نیاز مبهم به یک مسئله فنی روشن، اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
او همچنین «توانایی کار حرفهای با هوش مصنوعی را یکی دیگر از مهارتهای مهم برنامهنویسان آینده دانست و گفت این موضوع صرفا به نوشتن پرامپت محدود نمیشود، بلکه فرد باید بداند چه کاری را به هوش مصنوعی بسپارد، چه کانتکستی در اختیار آن قرار دهد، خروجی را چگونه بررسی کند و در چه نقطهای نباید به آن اعتماد کند.»
اسدی تاکید کرد: «هرچه هوش مصنوعی بهتر کد تولید کند، توانایی تشخیص کد خوب از کد ظاهرا خوب ارزشمندتر میشود.»
خطر تضعیف مهارتهای پایه
اسدی در بخش دیگری از این گفتوگو وابستگی بیش از حد برنامهنویسان به ابزارهای هوش مصنوعی را یکی از ریسکهای جدی، بهخصوص برای افراد کمتجربه دانست.
او گفت اگر فرد پیش از تحلیل مسئله، بلافاصله از هوش مصنوعی پاسخ بخواهد ممکن است به مرور توانایی شکستن مسئله، دیباگ کردن، طراحی راهحل و حتی تشخیص خروجی غلط را از دست بدهد.
به گفته اسدی خطر دیگر این است که هوش مصنوعی میتواند پاسخ اشتباه را نیز با ظاهری منطقی و متقاعدکننده ارائه کند. با این حال راهکار این مسئله کنار گذاشتن هوش مصنوعی نیست.
او با اشاره به نقش ماشینحساب در ریاضیات گفت: «استفاده از هوش مصنوعی هم نباید به معنی کنار گذاشتن مبانی باشد. به نظرم باید از هوش مصنوعی بهعنوان تقویتکننده توانایی استفاده کنیم، نه جایگزین فکر کردن.»
بازنگری شرکتها در شیوه انجام کار
عضو کمیسیون نرمافزار سازمان نصر کشور درباره ضرورت تغییر مدل استخدام و ساختار تیمهای توسعه نرمافزار در شرکتهای ایرانی نیز گفت نقطه شروع این تغییر نباید کاهش تعداد نیرو یا بازطراحی چارت سازمانی باشد، بلکه شرکتها باید ابتدا شیوه انجام کار را بازنگری کنند.
او پیشنهاد کرد شرکتها بررسی کنند که هوش مصنوعی در کدام بخش از چرخه توسعه، از تحلیل نیاز و طراحی گرفته تا کدنویسی، code review، تست، مستندسازی، پشتیبانی و نگهداری میتواند بهرهوری یا کیفیت را افزایش دهد و سپس این تغییرات را در مقیاس کوچک آزمایش و نتایج را اندازهگیری کنند.
اسدی تاکید کرد شاخص موفقیت نباید صرفا سرعت بیشتر در تولید کد باشد و باید کیفیت، تعداد خطاها، زمان رسیدن به محصول، هزینه نگهداری و در نهایت نتیجه ایجادشده برای مشتری نیز مورد توجه قرار گیرد.
او گفت: «اشتباه است که سازمان ابتدا تصمیم بگیرد با هوش مصنوعی چند نفر کمتر لازم داریم و بعد به دنبال توجیه آن بگردد. سؤال درست این است که با قابلیتهای جدید بهترین شکل سازماندهی کار چیست؟»
برنامهنویس آینده؛ کمتر کدمحور و بیشتر مسئلهمحور
اسدی در پایان درباره آینده این حرفه گفت عنوان شغلی «برنامهنویس» احتمالا همچنان وجود خواهد داشت، اما محتوای آن تغییر میکند.
به گفته او مرز میان برنامهنویس، تحلیلگر، معمار و حتی متخصص محصول ممکن است کمرنگتر شود و در کنار آن نقشهایی حول طراحی و نظارت بر سیستمهای هوش مصنوعی، مهندسی کانتکست، ارزیابی خروجی مدلها، طراحی agentها و تلفیق دانش دامنه با مهندسی نرمافزار شکل بگیرد یا اهمیت بیشتری پیدا کند.
او در جمعبندی گفت: «روند مهمتر برای من این است که واحد ارزش کار برنامهنویس از میزان کدی که تولید میکند به کیفیت مسئلهای که میتواند حل کند در حال حرکت است.»
اسدی در پایان تاکید کرد: «اگر این روند ادامه پیدا کند،آینده حرفه برنامهنویسی نه الزاما کوچکتر، بلکه احتمالا کمتر کدمحور و بیشتر مسئلهمحور خواهد بود.»
