با وجود اینکه هم اکنون در اکثر کشورها میان میزان رشد اقتصادی و الکترونیکی شدن اقتصاد رابطه تنگاتنگی وجود دارد و حتی بیشترین رشد اقتصادی را کشورهایی دارند که در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات سرمایهگذاری بیشتری داشتهاند اما در کشور ما کماکان موضوع عدم دسترسی مناسب به سایتهای اینترنتی، ابتداییترین موضوعی است که با گذشت چند دهه از ورود این پروتکل ارتباطی به کشور همچنان پابرجاست.
شکی نیست که کشور ما در سالهای اخیر در زمینه توسعه فناوری اطلاعات قدمهای بزرگی برداشته است اما کارشناسان معتقدند که با وجود اقداماتی که در این راستا برای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران صورت گرفته برای افزایش پهنای باند و سرعت اینترنت در ایران برخلاف دیگر کشورها تلاش واقعی صورت نمیگیرد؛ این درحالی است که مسوولان معتقدند تمامی ظرفیت بالاتر از 291 لینک STM1 اینترنت در کشور در حال کار و حتی توسعه است اما شواهد نشان میدهد که این میزان پهنای باند کارایی لازم را برای کاربران نهایی ندارد.
باید توجه داشت که اقتصاد امروز جهان، اقتصاد نوآورانه و خلاقانهای است که مهمترین بخش آن را توسعه اینترنت و گسترش پهنای باند به عنوان پرکاربردترین وسیله ارتباطی قرن حاضر تشکیل میدهد. اصطلاح سرعت لاکپشتی و حلزونی برای اینترنت دیگر موضوع تازه و جذابی نیست و میلیونها کاربر اینترنت در ایران روزانه با این کیفیت دسترسی وارد سایتهای اینترنتی میشوند و برایشان فرقی نمیکند که اینترنت پرسرعت 128 کیلوبیت برثانیه داشته باشند و هزینه کاربری بالای آن را پرداخت کنند یا اینکه از همان اینترنت منسوخ شده دایل آپ با سرعت کمتر از 56 کیلوبیت بر ثانیه استفاده کنند به هر ترتیب این کاربران همچنان در گشایش سایتهای مختلف اینترنتی از سایتهای خبری و داخلی گرفته تا موتورهای جستوجوی خارجی و پستهای الکترونیک خود با مشکلات متعددی چون کندی سرعت، قطعی و مسدودشدن روبهرو هستند و در اغلب مواقع شاید ساعتها برای آنچه میخواهند در اینترنت بیابند باید زمان بگذارند.
همه این مشکلات در حالی است که راهاندازی پروژه «شبکه ملی اطلاعات» چند سالی است از سوی مسوولان مطرح شده و تمامی تلاش این است که با راهاندازی این پروژه مشکلات فعلی دسترسی به اینترنت با وجود شبکهای داخلی و با محتوای مطابق با فرهنگ ایرانی اسلامی حل شود اما این پروژه چند سالی است که تنها در حد برنامه عنوان شده و کاربران نهایی همچنان در استفاده از محتوا و سایتهای داخلی و موتورهای جستوجوی داخلی که بتواند حداقل نیازهای روزانه آنها را برآورده کند با مشکل مواجهاند و موتورهای جستوجوی داخلی از نظر کاربردی و محتوایی به هیچوجه نتوانستهاند جایگزین موتورهای جستوجوی خارجی باشند. در چنین شرایطی کارشناسان معتقدند که با وجود ارتقای سرعت اینترنت از کیلوبیت به مگا، گیگا، ترا، پتا، اگزا، زتا و یوتا که برای انتقال داده تا حجم 10 به توان 24 پیشبینی شدهاند توقف در انتقال رنج کیلوبیت در ثانیه در کشور غیرقابل قبول است.
اینترنت ایران در مقایسه با پرسرعتترین اینترنتهای دنیا برمبنای آخرین ردهبندیهای انجام شده از سوی موسسه آکامای، ایران در رتبه هشتم کندترین سرعت اینترنت دنیا در کنار کشورهایی چون لیبی و بولیوی، ازبکستان، نیجریه و نپال قرار دارد. براین اساس لیبی و بولیوی رتبههای اول و دوم کندترین سرعت اینترنت دنیا با سرعت کمتر از 256 کیلوبیت برثانیه را به خود اختصاص دادند و ازبکستان، نیجریه و نپال نیز در سکوهای سوم تا پنجم ایستادهاند، کشورمان هم در این طبقهبندی با متوسط سرعت پهنای باند 576 کیلوبیت برثانیه در رتبه هشتم قرار دارد. از بررسی نمودارهایی که درباره وضعیت سرعت پهنای باند ایران روی سایت آکامای ارایه شده، میتوان فهمید که اگرچه متوسط سرعت پهنای باند در ایران 576 کیلوبیت برثانیه است اما تنها 9/1 درصد از کاربران ایرانی از این سرعت پهنای باند استفاده میکنند و 1/0 درصد (نزدیک به صفر) از کاربران به سرعت پهنای باند زیر پنج مگابیت برثانیه دسترسی دارند همچنین نزدیک به 30 درصد (5/29 درصد) از کاربران ایرانی از پهنای باند باریک (زیر 256 کیلوبیت برثانیه) برخوردارند و حدود 70 درصد از کاربران به سرعت اینترنت کمتر از 128 کیلوبیت برثانیه رضایت میدهند. در حالی که بیش از 70 درصد کاربران اینترنت در ایران با سرعت کمتر از 128 کیلوبیت بر ثانیه که آن هم با اختلالات متعددی روبهرو است به اینترنت دسترسی دارند، مردم کشور کرهجنوبی با سرعت متوسط 13 مگابیت بر ثانیه به اینترنت وصل میشوند.
مقایسه پهنای باند ایران و کرهجنوبی برمبنای طبقهبندی آکامای، کرهجنوبی در راس فهرست 10 کشور برتر دارای پرسرعتترین پهنای باند اینترنت قرار دارد و هنگکنگ با سرعت 3/10 مگابیت برثانیه در رتبه دوم و ژاپن با سرعت 9/8 مگابیت برثانیه در رتبه سوم قرار دارد. همچنین از این 10 کشور سه کشور از اروپا هستند که هلند با سرعت متوسط پهنای باند 5/8 مگابیت برثانیه در راس اروپا و سکوی چهارم دنیا قرار دارد و پس از آن جمهوری چک با 4/7 مگابیت برثانیه و سوییس با سرعت 3/7 مگابیت برثانیه در رتبه سوم اروپا ایستاده است. آمریکا با سرعت متوسط پهنای باند 8/5 مگابیت برثانیه رتبه 12 و انگلیس با سرعت متوسط پنج مگابیت برثانیه رتبه 25 دنیا و 11 اروپا را به دست آورده است.در همین حال در تقسیمبندی سرعت پهنای باند در شهرهای دنیا، آسیا بیشترین آمار را در طبقهبندی یکصد شهر پرسرعت دنیا به خود اختصاص داده به طوریکه در این طبقهبندی، 59 شهر در ژاپن و 10 شهر در کرهجنوبی قرار دارند. در اروپا، شهر «برنو» در جمهوری چک در راس سریعترین شهرهای این قاره ایستاده اما در سطح جهانی در رتبه 55 قرار دارد.در آمریکا 18 شهر وارد ردهبندی یکصد شهر پرسرعت دنیا شدهاند که شهر سنخوزه با سرعت 7/38 مگابیت بر ثانیه در رتبه 9 این ردهبندی و در رتبه نخست آمریکا ایستاده است با این وجود سریعترین اینترنت دنیا در شهر «تائگو» کرهجنوبی است که پیک سرعت آن 3/55 مگابیت برثانیه برآورد میشود.
اینترنت ملی و تلاش وزیر ارتباطات فرازونشیبهای سرعت دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت در حالی است که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اذعان به آن، راهاندازی شبکه ملی اطلاعات و نیز نظارت بر عملکرد شرکتهای اینترنتی برای جلوگیری از کمفروشی پهنای باند اینترنت را راهکار مناسبی برای رفع این مشکل میداند که حداکثر تا پایان برنامه پنجم توسعه عملیاتی میشود.رضا تقیپور یکی از اهداف اصلی راهاندازی شبکه ملی اطلاعات را رفع اتکا به پهنای باند اینترنت بینالملل عنوان میکند و به مهر میگوید: با اتکا به شبکه ملی چنانچه پهنای باند بینالملل به هردلیلی همچون اختلالات بینالمللی و وجود اشکالات در درگاههای ورودی کشور محدود شود، این محدودیت به کاربران داخلی اعمال نخواهد شد.وی میافزاید: در اینکه امروز سرعت دسترسی کاربران به اینترنت با فرازونشیبهایی روبهرو است، شکی نیست و یکی از بحثهای اصلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در کمیسیون تنظیم مقررات و ارتباطات نیز همین موضوع است که در این رابطه باید نظارتهایی بر فعالیت ارایهکنندگان خدمات اینترنت صورت گیرد.با این حال تقیپور پیشبینی کرد که در شبکه ملی اطلاعات با هماهنگیهای اولیهای که انجام شده است، مشکلات امنیتی کاهش پیدا میکند و از آنجایی که در این شبکه مشکل امنیتی نخواهیم داشت و در بحث هزینهها نیز با کاهش روبهرو خواهیم شد، افزایش پهنای باند دسترسی اینترنت با سرعت حداقل دو مگابیت در ثانیه برای کاربران فراهم میشود.
60 درصد افراد دنیا اینترنت پرسرعت دارند در حالی که 60 درصد افراد دنیا از اینترنت پرسرعت استفاده میکنند این نرخ در ایران برای کاربران اینترنت کمتر از سه درصد و آمادگی الکترونیکی ایران نیز در رتبه 70 دنیا عنوان شده است. با این حال به نظر میرسد مسوولان باید راهکاری برای حل سریعتر معضل اینترنت بیندیشند تا بتوان حداقل همگام با کشورهای در حال توسعه در جهت توسعه اقتصاد همراه با فناوری اطلاعات گام برداشت.
|